Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
admin

Ünlem Nedir


Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

Ünlem aniden ortaya çıkan duyguların etkisiyle ağızdan bir çırpıda çıkan, bu duyguları daha etkili anlatmaya yarayan kelimelerdir veya sözlerdir. Bu kelimelerin yanında dilek, emir, tehdit gibi anlamlar taşıyan kelimeler, cümleler ve yansımalar da ünlem değeri kazanabilir.
 
Bu bakımdan ünlemler ikiye ayrılabilir:

1. Asıl Ünlemler

Asıl görevi ünlem olan kelimelerdir. Başka görevlerde kullanılamazlar. Seslenme veya duygu anlatırlar.

a. Seslenme Ünlemleri

Ey Türk Gençliği!                             
Hey! Biraz bakar mısın?
Bre melûn! Ne yaptın?                      
Hişt! Buraya gel!
Şşt! Sus bakayım!
 
Bunların yanında adlar ve özel adlar da seslenme ünlemi olarak kullanılabilir.
Anne!
Hemşehrilerim!
Tanrım!
Mehmet!

b. Duygu Ünlemleri

Ee, yeter artık!                      
Aa! Bu da ne?            
Ah, ne yaptım!
Eh! Fena değil.                     
Ay, elim!                    
itme ha!
Hah, şimdi oldu!                    
Hay Allah!                 
Vah zavallı!
Vay sersem!                           
Aman dikkat!             
Eyvah! Geç kaldım!
İmdat! Boğuluyorum!

2. Ünlem Değeri Kazanmış Kelime ve Sözler

Anlamlı kelimelerin bazılarına vurgu ve tonlama yoluyla ünlem değeri kazandırılabilir. Bunlar da duygu ya da seslenme anlatır.
Komşular!               
Babacığım!                 
Simitçi!           
Çok ilginç!
Ne kadar güzel!       
Çabuk eve git!            
Ne olur yardım et!       
Çık dışarı!
 
Yansıma kelimelerin hemen hemen tümü ünlem olarak kullanılabilir.
Şır!  
Çat!    
Güm!  
Hav!   
Miyav!  
Tıs!

Ünlem Vurgusu Nedir

Aşırı bir duyguyu ya da heyecanı ifade eden vurgu çeşididir. Cümlelerde, aynı hece üzerinde önce yükselen bir tonda görülür sonra da azalan bir ses frekansı izler.
 Aah!
 Eyvaah!
 Dikaat! gibi.
 Seslenme ve hitaplarda vurgu, ilk hecededir.
 Hay-?di!
 As?-ker!
 Ma'-şallah!
 A'-ferin!

Ünlem Cümlesi

Korkma, acıma, üzüntü, hayıflanma,  yakınma… gibi durum ve duyguları anlatan cümlelere ünlem cümlesi adını veriyoruz:
“Gördün mü yaptığın işi!”,
“Ah, nasıl geri dönmek, yine yaşamak isterdi o günleri!”

Ünlem Edatları Nelerdir (Ünlemler)

Her türlü duyguyu, heyecanı (sevinç, keder, ıstırap, teselli, nefret, korku, hayıflanma, coşku, üzüntü vb.), düşünceyi anlatan veya yansımaları, seslenmeleri; onay, red, sorma ve gösterme gibi anlatım biçimlerini ifade eden edatlardır. Ünlemler, seslenme edatları, sorma edatları, gösterme edatları ve cevap edatları olmak üzere beşe ayrılırlar:

a) Ünlemler

Duygu ve heyecanları ifade eden edatlarla doğadaki seslerin yansımalarıdır: ah, ay, çat, eyvah, hoşt, küt, mırıl mırıl, of, oh, pat, püf, vah, vay, yuh vb.

b) Seslenme edatları

Hitap (seslenme) için kullanılan a, ay, be, bre, ey, hey, hu, le, ulan, ya, yahu gibi seslenme sözleridir. Bu edatlar, genellikle hitap edilen isimlerle birlikte kullanılırlar: a çocuğum, ay oğul, ey Türk gençliği gibi.
 
Seslenmelerde hitabı kuvvetlendiren bu sözler olmadan da hitap mümkündür:  Sevgili öğrenciler! Arkadaşlar! Sayın milletvekilleri! Ömer! vb.

c) Sorma edatları

Başka kelimelere bağlanmadan soru için kullanılan edatlardır: acaba, acep, hani, niçin.

d) Gösterme edatları

Birini veya bir şeyi göstermek için kullanılan edatlardır: işte (edebî dilde), aha, daha, ta, te (ağızlarda), nah( argoda).

Gösterme edatları başka kelimelere bağlanmazlar.

e) Cevap edatları

değil, evet, hay hay, hayır, peki, yok gibi kabul veya red bildiren edatlardır. Bunlara konuşma dilinde daha çok geçen elbette, oldu, olur, tabiî, tamam, yoo gibi sözleri de ekleyebiliriz.

İşte başlıca edatlar bunlardır. Edatların bir kısmı Arapça, Farsça gibi yabancı dillerden Türkçeye girmiştir. Buraya edatların bugün pek kullanılmayan eski biçimleri ve ağızlardakilerin çoğu alınmamıştır.



Ünlem Resimleri

Ünlem Sunumları

Ünlem Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Ünlem Ek Bilgileri

  • 0
    2 yıl önce

    Ünlem Nedir?
    Türlü duyguları anlatan veya bir doğa sesini yansıtan kelime: Ah! oh! şak, çat vb
    Cümle 1: Bu çamlığın bütün kokularını, seslerini ve ürperişlerini duydum. - A. Ş. Hisar


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)